تمركز حواس

 

"تمركز راز جاودانه ي هر كاميابي است."

استفان زواگ

 

۱-چگونه ميتوان تمركز حواس داشت؟

انسان به سبب ويژگيهاي بي نظيرش در ميان همه ي موجودات عنوان اشرف مخلوقات را به خود اختصاص داده است او داراي استعداد خاص تفكر و يادگيري است.انسان ميتواند نتايج اعمالش را پيش بيني و ارزيابي كندو تغييرات و تحولات گوناگون و سريعي را در عرصه ي علم و فناوري به وجود آورد.

يكي از موثرترين راههاي مطالعه مفيد اين است كه قدرت تمركز خود را تقويت كنيد و هر چه بيشتر حواس خود را متمر كز كنيد، مطالب ،موضوعات،و خاطره ها سريعتر و ژرفتر در ذهن شما نقش خواهد بست،معمولا قدرت تمركز حواس بستگي به اراده فرد دارد.

تمركز به معناي تفكر كامل و صد در صد در مورد يك چيز نيست چرا كه بعيد است بتوانيم حتي براي" 5 ثانيه"به طور مداوم فقط نسبت به يك چيز تمركز داشته داشته باشيم و بقيه افكارمان را به طور كامل از ذهن خود دور كنيم.

"تمركز حواس يعني به حد اقل رساندن عوامل حواس پرتي."

تمركز حواس امري نسبي است و يك شخص نميتواند هميشه تمركز ثابت و يكساني داشته باشد و با توجه به شرايط در افراد متفاوت است.

۱/۲-روش عنكبوتي

اگر تار عنكبوتي را تحريك كنيد،تار تكان مي خورد و عنكبوت نسبت به جنبش تار،از خود واكنش نشان داده ومي خواهد علت حركت را بيابد،ولي وقتي چندين بار اين عمل را تكرار كنيد ،خواهيد ديد كه عنكبوت ،ديگر نسبت به حركت تار ،هيچ عكس العملي از خود نشان نمي دهدو متوجه مي شود كه حشره اي به دام او نيفتاده است.با اين روش ذهن خود را پرورش دهيد و در برابر حواس پرتي تسليم نشويد.

 

۱/۳-فرصتي براي افكار مزاحم

در طول روز زمان ويژه اي را به فكر كردن درباره ي مسايلي كه به ذهن شما خطور مي كنند و تمركزتان را به هم مي زنند اختصاص دهيد.به طور مثال ساعت 30/4تا5 بعد از ظهر زماني است كه شما مي توانيد به اين افكار بپردازيد.هنگامي كه اين افكار مزاحم در طول روز به ذهن شما خطور كرد و باعث نگراني شما شد،به ياد آوريد كه زمان ويژه اي را براي آنها در نظر گرفته ايد و اجازه دهيد كه از ذهن شما خارج شوند.

 

۲-اندازه گيري ميزان حواس پرتي 

كارتهاي كوچكي تهيه كنيد و آنها را به سه قسمت مساوي تقسيم كنيد. و هر قسمت را به يك وعده از روز(صبح،ظهر،شب)اختصاص دهيد . هر بار كه تمركزتان بهم ريخت و حواستان پرت شد،يك خط در قسمت مربوط به آن بكشيد. براي هر روز يك كارت تهيه كنيد. وقتي به اندازه كافي ماهر شديد خواهيد ديد كه تعداد خطاها روز به روز  كاهش مي يابد و اين واقعا جالب و هيجان انگيز است .

 

۳- زمان استراحت

استراحت كوتاهي براي خودتان در نظر بگيريد هنگامي كه استراحت مي كنيد ،اكسيژن بيشتري به مغزتان مي رسد.بلند شويدو براي چند دقيقه در اتاق قدم بزنيد. وقتي ما براي مدت طولاني مي نشينيم ،خون بدن ما به دليل نيروي جاذبه،به طرف پايين ترين نقطه بدنمان ،يعني پايين كشيده مي شود .

 

۴-جايزه وپاداش

هنگامي كه كاري را به طور كامل انجام داديد به خودتان پاداش دهيد كار شما ممكن است خيلي كوچك باشد و يا شايد يك مسئوليت بزرگ،كه شما بايد آن را به پايان برسانيد.پاداشي كه براي خودتان در نظر مي گيريد، ممكن است قدم زدن در اطراف ساختمان ،خوردن يك ليوان آب و يا خواندن يك مطلب جالب و خنده دار در روزنامه باشد. براي پروژه هاي مخصوص  مانند پروژه پايان ترم يا دوره كردن يك كتاب حجيم،پاداش و جايزه ي ويژه اي در نظر بگيريد كه اگر آنها را انجام داديد،براي خودتان مثلا يك پيتزاي مخصوص بخريد. براي كارهاي بزرگ و مهم از پاداشهاي معمولي استفاده نكنيد.

 

روشهاي تقويت تمركز حواس

اولين و مهمترين ثمره ي برخوردار بودن از تمركز فكري كسب آرامش روحي و اعتماد به نفس است. تمركز خوب موجب يادگيري بهتر ميشود.روشها و فنوني كه به خواننده كمك ميكند تا هنگام مطالعه فعال باشد و مهارت خود را در ايجاد تمركز حواس هنگام مطالعه تقويت و افزايش دهد عبارتند از:

          

۱-آمادگي براي مطالعه

۲- آمادگي بدني

۳-آمادگي ذهني

۴- آمادگي رواني

۵- داشتن علاقه به موضوع مورد مطالعه

۶- تعيين هدف

۷- تعيين زمان و مكان مطالعه

۸-ترك افكار منفي و داشتن افكار مثبت

۹- طرح سوال

۱۰-استفاده از راهنما:از شيوه هاي برقراري تمركز استفاده از راهنما چون انگشت سبابه ،مداد و.....به هنگام مطالعه است زيرا باعث عادت به روان خواندن و جلوگيري از برگشت دوباره خواني و اتلاف وقت و جلوگيري از خستگي چشم و ذهن ميشود.

۱۱-خط كشيدن زير مطالب مهم

۱۲-يادداشت برداري هنگام مطالعه

 

انجام چند تمرين براي تمركز بهتر

 

۱-پرورش ذهن آشفته

 پرورش تمركز،يك مهارت است.يادگيري يك مهارت نياز به تمرين و ممارست دارد .براي شروع تمرينها از اين تكنيكها استفاده كنيد:

۱/۱-حواست را جمع كن .         

۱/۲-روش عنكبوتي.                                    

۱/۳-فرصتي براي افكار مزاحم.

 

 

۱/۱-حواست را جمع كن(الان اينجا باش)

هنگامي كه حواستان پرت مي شود و ذهنتان سرگردان است مرتب به خودتان هشدار دهيد كه "حواست را جمع كن" . اين روش كم كم سبب مي شود كه توجه شما به موضوع مورد نظرتان جلب شود.مثال:هنگامي كه در كلاس در حال كنفرانس دادن هستيد و ذهن شما را انجام تكاليفي كه داريد ساعت غذا و يا هر چيز ديگري پرت كرده ،به خودتان بگوييد:

"حواست راجمع كن وبه كنفرانست ادامه بده "